Senter for nordlige folk

Isak Kvitfjell

Davvi Álbmogiid Guovddáš galget Grune Woche meassuide

by

Davvi Álbmogiid Guovddáš Berlinii

Romssa fylkkagieldda geažil lea Davvi álbmogiid guovddáš beassan sáddet ovddasteaddji Berlinii, ja Issat Kvitfjellas lei gudni ovddastit guovddáža ja Davvi-Norgga gudnejahtton riikkaidgaskasaš meassuin Grüne Woche Berlinas. Issahii, gii dál orru Skibotnas, lea dát vejolašvuohta čájehit Davvi-Norgga erenoamášvuođa sámi perspektiivvas.

Áŋgirvuohta duohtavuođas

Issahis lea álo leamaš beroštupmi gaskkustit Davvi-Norgga ja sámi kultuvrra muitalusaid ja árbevieruid. Gaskkusteaddjin lea son geavahan iežas duogáža hábmet vásáhusaid sámi historjjá birra ja sámi leahkima birra Davvi-Norggas ja Norggas oppalaččat.

– Turisma lea eanet go dušše čájehit fiinna luonddu. Dás lea sáhka juogadit dan kultuvrra, giela ja muitalusaid mat dahket báikki erenoamážin, lohká Issat.

Davvi-Norgga ovddasteaddji

Grüne Woche, mii lea okta máilmmi stuorámus biebmo-, eanandoalu ja vásáhusvuđot turismma gávpemeassuin, geasuha juohke jagi duháhiid mielde galledeaddjiid miehtá máilmmi. Norggas lea guhká leamaš nana bealli meassuin, ja dán jagi lea Issat okta dain guovddáš profiillain. Son áigu earret eará ovdanbuktit čáppa turismma Davvi-Norggas ja čájehit movt sámi kultuvrras lea dehálaš rolla guovllu identitehtas.

Doaimmaid gaskkas maid son lea plánemin leat ovdanbuktimat máinnasteami birra dola birra ja čájáhusat sámi duojis. Issat áigu maid čalmmustahttit Davvi-Norgga earenoamáš luonddufenomenaid, nu go Davvičuovggaid ja Gaskaijabeaivváža, attrakšuvdnan riikkaidgaskasaš gallededdjiide.

Globála gehččit

Issahii ii leat oassálastin Grüne Woche:ii dušše persovnnalaš mihttomearri, muhto maiddái erenoamáš vejolašvuohta háhkat diđolašvuođa Davvi-Norgga birra mátkkoštanbáikin. Go máŋga máilmmi njunuš turismma aktevrra leat mielde, de šaddá meassut guovddážin jurdagiid gaskkusteapmái ja inspirašuvdnii.

– Illudan deaivvadit iešguđet kultuvrraid olbmuiguin ja juogadit Davvi-Norgga ja sámi kultuvrra erenoamášvuođa. Sávan movttiidahttit eanet olbmuid ieža vásihit dan, lohká Issat.

Gudnejahttin Davvi-Norgii

Berlina mátki lea maid gudnejahttin daid olu olbmuide geat barget seailluhit ja ovddidit sámi kultuvrra ja árbevieruid Davvi-Norggas. Issat deattuha ovttasbarggu báikkálaš sámi mátkeealáhusaktevrraiguin guovddáš oassin kultursuodjalanbarggus.

– Rikkis kulturárbbi ja gievrras servvodagaid haga Davvi-Norggas in livčče sáhttán dán dahkat. Dát lea vejolašvuohta čájehit máilbmái maid mii sáhttit olahit go váldit vára iežamet historjjás ja luonddus, loahpaha son.

Sámi vahkku prográmma – Samisk uke program

by

Sámi vahkku prográmma - Samisk uke program

Tirsdag 4. februar:

 

09-13                   Duodjikurs for ungdomsskolene
09-12.30             Bokbussen på turne

12-13.30              Film: Johannes Vang x 3: Visning for ungdomsskolen Manndalen

18-19.00             Film: Johannes Vang x 3: Hvor ble det av ferga mi?, Red-Shadded Green og Áhcci – han pappa. Senter for nordlige folk, Manndalen. Gratis inngang.

 

Onsdag 5. februar:
09-13    Duodjikurs og spillutvikling for ungdomsskolene

10-13    Bokbussen på turne
20.00     Konsert med Arvvas. Senter for nordlige folk. Billettpris 200,-.

 

Torsdag 6. februar:

09-13    Bokbussen på turne
10.00     Flaggheising, Sámi soga lavla. Senter for nordlige folk
10.00     Flaggheising ved Kåfjord rådhus. Samefolkets sang
10.15     Program for skolene
Konsert Elina Ijäs
Lansering Kåfjordkartet, KåfjordMeta

Utendørsaktiviteter
10.15     Markering på kommunestyresalen, Kåfjord rådhus
Kulturelt innslag. Tale. Bevertning.

15.00     Åpen kafe med salg av rognbollesuppe og biđus. Senter for nordlige folk

17.00     Tale for dagen: Sametingsråd Runar Myrne Balto
Sámi soga lávllu med Kåfjordkoret
Konsert Elina Ijäs

 

 

Fredag 7. februar

09-10    Bokbussen på turne
20.00     Konsert med Felgen Orkester. På Dávas. Utsolgt

 

Arrangører: Senter for nordlige folk, Riddu Riđđu Festivála, GiellaSiida, Nord-Troms museum, KåfjordMeta, Kåfjord kulturskole, Kåfjord bibliotek, Davás, Ivgu Sámesearvi

 

Støttet av: Kåfjord kommune, Troms fylkeskommune og Sametinget.

 

 

 

 

Opplegg for skole og barnehage 6. februar

 

10.00               Flaggheising, Sámi soga lavla

10.15               Lunsj 7-10 kl
Utendørsaktiviteter 1-6 kl

11.00               Lunsj 1-6 kl

Lansering Kåfjordkaret, KåfjordMeta, 7-10 kl.

11.45               Skolekonsert Elina Ijäs

 

12.30               Avgang busser

 

 

Mii fállat dán prográmma

10.00               Levgen ja mii lávlut Sámi Soga lávlla

10.15               Lunša 7-10 luohkkái

Olgudoaimmat 1-6 luohkká

11.00               Lunša 1-6 luohkkái

Almmuheapmi Kåfjordkartet, KåfjordMeta, 7-10 luohkká

11.45               Konsearta Elina Ijäsain

12.30               Loahpaheapmi

 

 

 

Prográmma

Disdat Guovvamánnu 4. beaivi:

09.00 – 13.00             Duodjikurssa nuoraidskuvlaohppiide

09.15 – 12.30                                    Girjebusse – Muitalanboddu

18.00 – 19.00             Golbma oanehisfilmmat ráhkaduvvon Johannes Vangas:

Áhčči – Han pappa (6.min)

Hvor ble det av ferga mi? (19.min)

Red-shaded Green (4.min)

Čájehuvvo Davvi Álbmogiid Guovddážis

 

Gaskavahkku Guovvamánnu 5. beaivi:

09.00 – 13.00             Duodjikurssa ja speallaráhkadeapmi nuoraidskuvllaide

10.00 – 13.15                                    Girjebusse – Muitalanboddu

20.00                               Arvvas konsearta, Davvi Álbmogiid Guovddážis

Háddi: 200,-

 

Duorastat Guovvamánnu 6. beaivi:

09.00                               Girjebusse – muitalanboddu

10.00                               Levgen ja mii lávlut Sámi soga lávla, Davvi Álbmogiid Guovddážis

10.00                               Levgen, Gáivuona suohkanviesus

10.15                               Prográmma skuvllaide

– Elina Ijäs konsearta

– Almmuheapmi Kåfjordkartet, KåfjordMeta

– Doaimmat olgun
10.00                         Ávvudeapmi suohkanstivralanjas, Gáivuona ráđđeviesus
Kultuvrralaš guoimmuheapmi. Sárdni. Guossoheapmi

15.00                               Kafea gos sáhtát oastit guopparmális ja biđus

Davvi Álbmogiid Guovddážis

17.00                               Beaivvi sárdi

Gáivuonakoarra konsearta

Elina Ijäs konsearta

 

Bearjadat Guovvamánnu 7. beaivi:

09.30 – 10.45                                   Girjebusse – muitalanboddu

20.00                               Felgen Orkester konsearta, Davás (VUOVDÁN VISSOT)

 

Lágideaddjit: Davvi Álbmogiid Guovddáš, Riddu Riđđu Festivála, Giellasiida, Davvi-Romssa Musea, KåfjordMeta, Gáivuotna kulturskuvla, Gáivuotna girjerájus ja Davás

Doarjja: Gáivuona suohkan, Romssa fylhkkasuohkan ja Sámediggi.

Gáivuona kulturskuvla

Sámediggeráđđi/Sametingsråd Runar Myrnes Balto

Bygdekinoen boahtá Olmmáivággái

by

Bygdekino boahtá Olmmáivággái

Dál lea čielggas, čavčča rájes sáhttet sihke stuorrát ja unnit illudit dan stuorra kinočájálmasa ovddas, gili iežas kinobeaivi! Duorastaga 12. b. čakčamánus beasat oaidnit filmmaid mat bohtet kinoi dáppe guovddážis. Doala dáhtoniid dás vuolábealde:

  • 12. Čakčamánnu
    •  17:00 – Innsiden ut 2
    • 19:00 – TBA
  • 10. golggotmánu
    • 17:00 – Den ville roboten
    • 19:00 TBA
  • 7. Skábmamánu
    • 17:00 – TBA
    • 19:00 – TBA
  • 5 . Juovlamánu
    • 17:00 – TBA
    • 19:00 – TBA

Mii illudit ollu buriid kinovásáhusaide, ja sávvet ahte DON maiddái illudat!

Eambbo dieđuid gávdnat dás:

Bygdekinoen – Senter for nordlige folk, Manndalen

Buošši bálkkašupmi vuoiti 2024

by

Dán jagi Buošši bálkkašupmi vuoiti / 2024

Duorastaga 11. beaivve suoidnemánus lei buošši bálkkašupmi juohkin Riddu Riđđu festivála oktavuođas dáppe Olmmáivággis Gáivuonas. Buošši bálkkašupmi juhkojuvvo olbmuide dahje serviide geat leat nagodan čalmmustahttit mearrasámi kultuvra ja giela. Dán jagi vuoiti lea aktiivalaš miellahttu Biertavári duodjejoavkus ja čohkká stivrras ROmssa regiovnna duodjejoavkus ja stivrras Romssa Sámi Searvis. Dán jagá vuoiti lea 47-jahkkasaš Hege Renate Nilsen.

(Govas gurut bealde olgešbeallai, Sajje Solbakk, Svein O. Leiros, Hege Renate Nilsen (buošši vuoiti), Bente Ovedie Skogvang, Camilla Brattland)

Dán jagi ledje máŋga nominašuvnna buošši bálkkašupmái, muhto lei dakkár maid mii dovddaimet ánssášeimmet. Dán jagáš buošši vuoiti lea máŋga jagi bargan duodjesearvvis Biertaváris, ja lea iežas áŋgiruššama bokte doalahan boares árbevieruid ja buktán ođđa eallima ja movtta mearrasámi dáiddaduoji ja hábmema oktavuhtii.
Lassin áŋgiris duojárii, de lea son máŋggaid jagiid juohkán dieđuid mearrasámi kultuvrra birra olgomáilmmis. Maŋimustá diibmá lei son USA:s, gos doalai máŋga gurssa sámi duojis kultursearvvi Pacific Sámi Searvi bokte Seattles.
Sii geat leat evttohan Hege, čilgejit su ovdagovvan báikkálaš servodagas, dakkárin gii álo lea ovddabealde earáid ja geas lea earenoamáš beroštupmi gáhttet ja gaskkustit mearrasámi kulturárbbi.
Maŋŋelaš dán jagi mátkkošta son maid norgalaš – amerihkkálaš museai Iowas, USA:s.
Vuolábealde leat muhtun govat dán jagáš Buošši bálkkašumi geigendilálašvuođas ja govat Buošši-bálkkašumi juryjas oktan vuoitin.

Visualizing Arctic Voices

by

DÁIDDAČÁJÁHUS
VISUALIZING ARCTIC VOICES

Bures boahtin dán jága čájáhusii Riddu Riđus! Govaid bokte Árktalaš guovllus (su. 1750-1930), dáiddačájáhus Visualizing Arctic Voices muitala ja guorahallá álgoálbmogiid eamiálbmotbiografiijaid, kultuvrra ja vásáhusaid koloniála aktevrraid geažil. Čájáhus lea huksejuvvon viđa jagi arkiivabarggu ala ja ovttasbargui gaskal oarjemáilmmi ja eamiálbmot duogážiid dutkiid. Mii eat sáhte vuordit juogadit dáid hirbmat buori muitalusaid dán jagáš festivála gussiide!

Vuosehus muitala ja guorahallá Árktisis váldon govaid, ja daid bakte luottaid mat gávdnojit eamiálbmogiid biografiijain, kultuvrrain ja vásihemiin dalle go leat deaivvadan koloniála aktevrraiguin.

Govaid fáttát leat Sámi, Kalaallit Nunaat, Inuit Nunangat ja Alaska eamiálbmogat, eanadagat ja eallit, áigodagas go koloniála sisabahkken ja oktavuođat ledje lassáneamen.

Govat gullet oktii dainna go dat ilbmanedje deaivvademiin olbmuid gaskkas geain ledje iežaslágan kultuvrrat ja iešguđetlágan agendat ja ipmárdusat olbmuid, elliid, luonddu ja kultuvrraid gaskavuođain.

Dáiddavuosehus guorahallá govt sáhttá váldit ruovttoluotta historjjálaš govaid ja vejolaččat riggodahttit árktalaš eamiálbmogiid otnáš historjjá ja kultuvrra.

Vuosehusas don oainnát dáidagiid maid sámi dáiddárat leat dahkan, nugo Outi Pieski, Anders Sunna, Raisa Porsanger, Áillohaš/Nils Aslak Valkeapää (1943-2001) ja Aage Gaup (1943-2021), ja daidda lassin ruonáeatnálaš dáiddár Bolatta Silis-Høegh, ja sugpiat antropologa, kurator ja dáiddár Sven Haakanson.

Visualizing Arctic Voices lea ovttasbargu mas Arctic Voices-prošeakta, Riddu Riđđu Festivála, Davvi álbmogiid guovddáš ja RiddoDuottarMuseat leat mielde, ja daidda lassin lea Fridtjof Nansens Institutt dan dorjon.

Ieš prošektii leat addán ruđaid maiddái Norgga dutkanráđđi, Davviriikkaid kulturfoanda, Fritt Ord, NAPA – Nordisk Institutt på Grønland ja UiT Likestillings- og mangfoldsutvalget.

Sávvat du buresboahtima mátkái Árktisa govaid bokte mat muitalit vajálduvvan ja hilgojuvvon muitalusaid gehččiide. Sávvat ahte dáiddavuosehus sáhttá vuolggahit buriid ságastallamiid ealáskahttimis, repatrieremis ja historjjá dekoloniserema vugiin.

Čájáhus rahppan lea duorastaga 11. b. suoidnemánus diibmu 18:00! Čájáhus boahtá leahkit rabas maŋŋá rahpama gitta 20:00, ja daid eará beivviid boahtá leahkit (Riddu Riđđu festivála čađa):
Duorastat – Lávvordat diib. 10:00 – 18:00 ja sotnabeaivi 10:00 – 14:00.

Maŋŋel Riddu Riđđu de leat rahpanáiggit: Mánnodat – Bearjadat 10:00 – 15:00.

Anders Sunna, Death Means Nothing for the Colors, 2009. Sámi Dáiddamagasiidna / Sámi Art Collections, RiddoDuottarMuseat, Kárášjohka. Photo: Håkon Holmgren Gabrielsen.
Outi Pieski, Rádje johtin I (Finnish: Rajan käynti I; English: Pacing the Borders I), 2014. Sámi Dáiddamagasiidna / Sámi Art Collections, RiddoDuottarMuseat, Kárášjohka. Photo: Håkon Holmgren Gabrielsen.

Buošši-bálkkašupmi 2024

by

BUOŠŠI-BÁLKKAŠUPMI 2024

Mii dáhttut kandidáhtaid evttohuvvot Buošši bálkkašupmai 2024 

Riddu Riđđu festivála ja Davvi Álbmogiid Guovddáš juogadeaba olggos buošši-bálkkasumi dán jagáš Riddu Riđđu festiválas. Buošši bálkkašupmi lea kulturbálkkašupmi mii juhkkojuvvo olbmuide, joavkuide dahje serviide geat leat positiivvalaččat bargan čalmmustahttit mearrasámi giela ja kultuvrra; juogo sin barggu čađa dahje leat ovdagovvan. 

Bálkkašumi juohkkit bivdet dál olbmuid evttohit bálkkašumi vuostáiváldiid. Olmmoš dahje olbmuin galgá leat gullevašvuohta Davvi-Romsii; Gáivuotna, Omasvuotna, Ivgu, Ráisa, Návuotna dahje Gálsa. 

Bálkkašupmi geigejuvvo jahkásaččat Riddu Riđđu festiválas, ja vuoiti oažžu 10. 000 ruvnno. 

Evttohusaid oktan vuođustusaiguin sáddet maŋimusat geassemánu 24. Beaivi, dán čujuhussii: buossi@riddu.no 

Lea stuorra illu oažžut juohkti olggos dakkár bálkkašumi. Mii leat guokte jagi juohkán bálkkašumi ánssolaš vuoitiide geat leat ožžon buori beroštumi sin buori barggu ovddas mearrasámi giela ja kultuvrra ovddas. 

Ovddeš vuoitit: 

2022: Bjørg Fossli 

2023: Ruth ja Per Larsen